W mojej pracowni na p\u00f3\u0142ce stoj\u0105 dwa pude\u0142ka. W jednym le\u017c\u0105 nowe, czyste, kupione w sklepie materia\u0142y. W drugim gromadz\u0119 rzeczy stare: fragmenty koronek, guziki z p\u0142aszczy prababci, koszule z odpi\u0119tymi mankietami, sweter z zapl\u0105tany w we\u0142n\u0119 sercem. To drugie pude\u0142ko zawsze najpierw si\u0119 opr\u00f3\u017cnia. To nie jest romantyczny sentyment, cho\u0107 ten te\u017c gra rol\u0119. To czysta praktyka: stare tkaniny maj\u0105 ju\u017c histori\u0119, ju\u017c prze\u017cy\u0142y kilka \u017cy\u0107. Nadanie im nowego jest wyzwaniem, ale i uczciw\u0105 rozmow\u0105 z tym, co ju\u017c istnieje.<\/p>\n
Kiedy\u015b naprawia\u0142em tylko dla siebie i najbli\u017cszych. Dzi\u015b coraz wi\u0119cej os\u00f3b dostrzega warto\u015b\u0107 w przed\u0142u\u017caniu \u017cycia przedmiotom, nie traktuj\u0105c tego jako dzia\u0142anie z konieczno\u015bci, ale jako form\u0119 osobistej wypowiedzi. To nie jest ju\u017c domena wy\u0142\u0105cznie puryst\u00f3w zero waste. To staje si\u0119 przestrzeni\u0105 dla opowie\u015bci. W\u0142a\u015bnie w takim my\u015bleniu odnajduj\u0119 miejsce dla inicjatyw, kt\u00f3re id\u0105 o krok dalej ni\u017c prosta naprawa. W sieci mo\u017cna znale\u017a\u0107 ludzi \u0142\u0105cz\u0105cych rzemios\u0142o z indywidualn\u0105 histori\u0105, jak tw\u00f3rcy z https:\/\/folkmyself.pl<\/a>, kt\u00f3rzy w starych tkaninach widz\u0105 potencja\u0142 do stworzenia czego\u015b zupe\u0142nie nowego, zachowuj\u0105c przy tym ich dusz\u0119.<\/p>\n Zszycie rozdartego szwu to akt utylitarny. Przywraca funkcj\u0119. To wa\u017cne. Jednak kiedy mamy do czynienia z przedmiotem, kt\u00f3ry sam w sobie jest ju\u017c uszkodzony poza prost\u0105 napraw\u0119 \u2013 podarta od wewn\u0105trz podszewka, plama, kt\u00f3ra nie schodzi, materia\u0142 starty w \u0142okciach \u2013 stajemy przed wyborem. Mo\u017cna od\u0142o\u017cy\u0107 do drugiego pude\u0142ka, czyli mojej skrzyni z ‘potencja\u0142em’. Albo wyrzuci\u0107. Coraz cz\u0119\u015bciej wybieramy to pierwsze, ale z nowym pytaniem: a co, je\u015bli nie przywr\u00f3ci\u0107 mu dawnej formy, ale stworzy\u0107 now\u0105?<\/p>\n To pragnienie przer\u00f3bki, upcyklingu, transformacji bierze si\u0119 z potrzeby osobistego udzia\u0142u. Kupuj\u0105c now\u0105 rzecz, nawet ekologiczn\u0105, jeste\u015bmy na ko\u0144cu \u0142a\u0144cucha. Przekszta\u0142caj\u0105c star\u0105, rozpoczynamy go na nowo. Stajemy si\u0119 wsp\u00f3\u0142autorem.<\/p>\n Nowy polar z recyklingu butelek PET jest technologicznym cudem. Jest g\u0142adki, jednolity, funkcjonalny. Ale nie ma na sobie \u015bladu poprzedniego \u017cycia. Stara, we\u0142niana narzuta z wytartymi brzegami ma te \u015blady wplecione w struktur\u0119. Plama po zachodzie s\u0142o\u0144ca, przetarta d\u0142o\u0144mi tkanina na oparciu fotela. Kiedy tniemy taki materia\u0142, by zrobi\u0107 z niego etui na okulary czy aplikacj\u0119 na nowy sweter, te \u015blady nie znikaj\u0105. Staj\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 kompozycji.<\/p>\n W pracowniach takich jak Folkmyself to nie jest wada do ukrycia. To jest punkt wyj\u015bcia. Nie chodzi o to, by star\u0105 sukienk\u0119 zamieni\u0107 w now\u0105, identyczn\u0105 torb\u0119. Chodzi o to, by w nowym przedmiocie zosta\u0142a widoczna opowie\u015b\u0107 o jej pierwotnym przeznaczeniu. To wymaga zupe\u0142nie innego spojrzenia projektowego. My\u015bl\u0119, \u017ce to w\u0142a\u015bnie jest najciekawsze.<\/p>\n Wiele os\u00f3b zaczyna od prostego cerowania, metod\u0105 japo\u0144skiego sashiko. To satysfakcjonuj\u0105ce. Ale potem pojawia si\u0119 my\u015bl: a co, je\u015bli wyci\u0105\u0107 ten ca\u0142y zniszczony fragment i wstawi\u0107 w to okno z innej tkaniny? To ju\u017c jest krok w stron\u0119 projektowania. Nagle nie naprawiasz, tylko komponujesz.<\/p>\n To podej\u015bcie wida\u0107 w profesjonalnych realizacjach, gdzie stara, ludowa chusta staje si\u0119 centralnym panelem wsp\u00f3\u0142czesnej bomberki. To nie jest kostium folklorystyczny. To jest przetworzenie dziedzictwa w j\u0119zyk dzisiejszej odzie\u017cy. To wymaga szacunku do orygina\u0142u, ale te\u017c odwagi, by go poci\u0105\u0107. Dla mnie to najtrudniejszy moment \u2013 pierwsze ci\u0119cie w nienaruszonym dot\u0105d historycznym materiale.<\/p>\n Instagram pe\u0142en jest pi\u0119knych przer\u00f3bek. To mo\u017ce przyt\u0142acza\u0107. Czasem lepsz\u0105 inspiracj\u0105 jest muzeum etnograficzne lub stare fotografie. Patrz\u0119 nie na gotowe stroje, ale na detal: spos\u00f3b obszycia brzegu, \u0142\u0105czenie kolor\u00f3w w aplikacjach, kszta\u0142t \u0142at. To jest bezcenne. Innym \u017ar\u00f3d\u0142em s\u0105… domowe szafy naszych rodzic\u00f3w i dziadk\u00f3w. Cz\u0119sto przechowuj\u0105 rzeczy, kt\u00f3re dla nich s\u0105 ‘do niczego’, a dla nas stanowi\u0105 skarbnic\u0119 materia\u0142\u00f3w o niepowtarzalnej patynie.<\/p>\n Nie trzeba mie\u0107 umiej\u0119tno\u015bci krawieckich mistrza. Czasem wystarczy no\u017cyczki, ig\u0142a, nitka i decyzja, \u017ce z dw\u00f3ch niekompletnych serwet zrobi si\u0119 jeden obrus. Efekt b\u0119dzie tw\u00f3j, niepowtarzalny. To chyba najwi\u0119ksza nagroda.<\/p>\n Pytanie, kt\u00f3re cz\u0119sto s\u0142ysz\u0119. Ekonomi\u015bci mog\u0105 wylicza\u0107, \u017ce czas po\u015bwi\u0119cony na przerobienie starego swetra jest wart wi\u0119cej ni\u017c nowy sweter. To prawda, je\u015bli mierzymy wy\u0142\u0105cznie pieni\u0119dzmi i czasem. Ale ja mierz\u0119 co\u015b innego: przyjemno\u015b\u0107 z procesu, zyskane umiej\u0119tno\u015bci, poczucie sprawczo\u015bci i unikalno\u015b\u0107 rezultatu. To nie jest dzia\u0142alno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 da si\u0119 \u0142atwo skalowa\u0107 ani sprowadzi\u0107 do logiki rynku. I bardzo dobrze.<\/p>\n Dzi\u0119ki takiej postawie tworzy si\u0119 alternatywa. Nie g\u0142o\u015bna rewolucja, ale cicha, systematyczna praca przy stole kuchennym lub w ma\u0142ej pracowni. Ka\u017cda przerobiona rzecz to jeden przedmiot mniej na wysypisku i jeden przedmiot wi\u0119cej, kt\u00f3ry nosi w sobie prawdziw\u0105 histori\u0119. Nie wiem, czy to zmieni \u015bwiat. Ale wiem, \u017ce zmienia moj\u0105 relacj\u0119 z otaczaj\u0105cymi mnie przedmiotami. I to jest dla mnie argument nie do podwa\u017cenia. A ty, co masz w swoim ‘drugim pude\u0142ku’?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W mojej pracowni na p\u00f3\u0142ce stoj\u0105 dwa pude\u0142ka. W jednym le\u017c\u0105 nowe, czyste, kupione w sklepie materia\u0142y. W drugim gromadz\u0119 rzeczy stare: fragmenty koronek, guziki z p\u0142aszczy prababci, koszule z odpi\u0119tymi mankietami, sweter z zapl\u0105tany w we\u0142n\u0119 sercem. To drugie… Continue Reading →<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-6923","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-william-hill"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimatema.hu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6923","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimatema.hu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimatema.hu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimatema.hu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimatema.hu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6923"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.klimatema.hu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6923\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6925,"href":"https:\/\/www.klimatema.hu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6923\/revisions\/6925"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimatema.hu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6923"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimatema.hu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6923"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimatema.hu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6923"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Dlaczego naprawa przesta\u0142a nam wystarcza\u0107?<\/h2>\n
Magia niedoskona\u0142o\u015bci i \u015blad\u00f3w czasu<\/h2>\n
\n
Od domowego cerowania do projektowego my\u015blenia<\/h2>\n
Gdzie szuka\u0107 inspiracji poza algorytmami?<\/h2>\n
\n
Czy to ma sens w \u015bwiecie masowej produkcji?<\/h2>\n