{"id":6879,"date":"2026-03-23T22:27:33","date_gmt":"2026-03-23T22:27:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klimatema.hu\/?p=6879"},"modified":"2026-09-03T08:33:35","modified_gmt":"2026-09-03T08:33:35","slug":"ksiazki-ktore-nigdy-nie-zostaly-wydane-i-dlaczego-to-moze-byc-lepsze-niz-sie-wydaje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.klimatema.hu\/?p=6879","title":{"rendered":"Ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re nigdy nie zosta\u0142y wydane \u2013 i dlaczego to mo\u017ce by\u0107 lepsze ni\u017c si\u0119 wydaje"},"content":{"rendered":"

Przypuszczalnie wiele z nas zna histori\u0119 o utraconym manuskrypcie, o rzeczach, kt\u00f3re zosta\u0142y zniszczone, skradzione lub po prostu po prostu nie ujrza\u0142y \u015bwiat\u0142a dziennego. Mo\u017cna by pomy\u015ble\u0107, \u017ce to\u3d4e raz, \u017ce nie wydano, to z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie ma sensu. Ale co, je\u015bli nie wydanie ksi\u0105\u017cki to nie pora\u017cka, tylko przestrze\u0144? To nie brak, a nowe miejsce do poznania, do wyobra\u017ani, do przypowie\u015bci. Mo\u017ce warto zastanowi\u0107 si\u0119 nad tym, \u017ce rzeczy, kt\u00f3re nigdy nie trafi\u0142y na p\u00f3\u0142ki, nie s\u0105 bezwarto\u015bciowe \u2013 s\u0105 nieco inaczej warte.<\/p>\n

Jednym z przyk\u0142ad\u00f3w takiego niezwyk\u0142ego spojrzenia na literatur\u0119 jest bloa.pl<\/a>, portal, kt\u00f3ry nie konkuruje z tradycyjnymi wydawnictwami, ale dzia\u0142a jak haniebne przystanek na po\u015bcie, gdzie ksi\u0105\u017cki nie s\u0105 wydawane \u2013 s\u0105 przekazywane. Nie jako fakt, ale jako mit, jako po\u0142\u0105czenie mi\u0119dzy wspomnieniem a pie\u015bni\u0105. Ta strona nie promuje zast\u0105pienia druku \u2013 ona daje odpowied\u017a na pytanie: co z ksi\u0105\u017ckami, kt\u00f3re wesz\u0142y w \u017cycie tylko dla jednej osoby?\t<\/p>\n

Czy literatura wymaga wydania?<\/h2>\n

My\u015bl\u0119, \u017ce wiele os\u00f3b wi\u0119zi\u0142o si\u0119 z ide\u0105, \u017ce ksi\u0105\u017cka ma sens tylko wtedy, gdy naciska si\u0119 j\u0105 na papier, gdy ma zabezpieczenie ISBN, gdy si\u0119 jak\u0105\u015b liczb\u0119 egzemplarzy wystawia w ksi\u0119garni. Ale podstawowy wyj\u0105tek od tego to dawne pisma monumentalne \u2013 egipskie grobowce, staro\u017cytno\u015bci greckie \u2013 kt\u00f3re przetrwa\u0142y nie dzi\u0119ki masowej produkcji, ale dzi\u0119ki przypadkowi i szcz\u0119\u015bciu. A co je\u015bli zachowywali\u015bmy wiele ksi\u0105\u017cek nie dlatego, \u017ce by\u0142y popularne, ale dlatego, \u017ce by\u0142y wa\u017cne dla kogo\u015b?<\/p>\n

Na bloa.pl warto zerkn\u0105\u0107 nie z przymru\u017ceniem oka, jak na co\u015b, co \u201emo\u017ce si\u0119 uda\u0107\u201d, ale jako miejscu, gdzie tw\u00f3rcy oddaj\u0105 swoje szkice, wspomnienia, opowiadania \u2013 nie w formie gotowej do sprzeda\u017cy, ale jako wspomnienie z wzajemnego zaufania. Nie ma tam odrzut\u00f3w, nie ma ocen, nie ma kolokwium. Jest tylko podzia\u0142 na s\u0142owa, kt\u00f3re kto\u015b napisa\u0142 i kogo\u015b dotkn\u0119\u0142y.<\/p>\n

Gdzie ko\u0144czy si\u0119 edycja i zaczyna wspomnienie?<\/h2>\n

Wsp\u00f3\u0142czesne kultury tworzenia tre\u015bci ukszta\u0142towa\u0142y si\u0119 na modelu \u201ewydaj to \u2013 nawet je\u015bli to tylko jeden czy dw\u00f3ch ludzi t\u0119dy przeczyta\u201d. Ale co, je\u015bli amount nie ma znaczenia? Co, je\u015bli prawdziwa warto\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki nie le\u017cy w liczbie czy posiadaniu, ale w tym, \u017ce naprawd\u0119 kto\u015b j\u0105 przeczyta\u0142 \u2013 i potem troch\u0119 zmieni\u0142 si\u0119?<\/p>\n

Na bloa.pl nie ma \u017cadnych zasad, jakie pojedyncze teksty musz\u0105 spe\u0142nia\u0107 \u2013 nie ma wymog\u00f3w stylu, czasu, d\u0142ugo\u015bci. Umie\u015bci\u0107 co\u015b mo\u017cesz nawet w formie kilku zda\u0144, kt\u00f3re przypominaj\u0105 po\u017cegnanie. A kiedy kto\u015b to przeczyta, to nie chce si\u0119 odnie\u015b\u0107 do tytu\u0142u, ale do uczucia, kt\u00f3re wywo\u0142a\u0142o. To, co si\u0119 dzieje w internecie, cz\u0119sto przejmuje tony ubytku: przeci\u0105ganie, nagina\u0107 si\u0119 pod wypowied\u017a, walczy\u0107 o uwag\u0119. Na bloa.pl \u2013 wszystko si\u0119 dzieje spokojnie. Jak rozmowa przy kuchence, gdy nikt nie \u015bledzi, kto m\u00f3wi, a tylko to, co by\u0142o powiedziane.<\/p>\n